Het Twentse Borne staat op Eerste Pinksterdag traditioneel in het teken van de Pinksterbruidjes: groepen jonge meisjes in witte jurken die zingend door de straten trekken. Ze bellen overal in de wijken aan, wachten tot de bewoners naar buiten komen en zetten dan hun vaste dansje in.

Bij ieder groepje staat er één meisje centraal: de Rosa, die tijdens het dansen symbolisch wordt gekroond. Het is een lokaal gebruik dat hier echt nog leeft. Terwijl ze van deur naar deur trekken, zingen ze het traditionele lied:

“Daar komen de mooie Pinksterbruidjes aan, ze zijn zo heel mooi aangedaan, geef wat, hou wat, volgend jaar is er weer wat. Rosa, Rosa, bloemen op je hoed, alle mooie meisjes zijn zo goed.”

Na de rondgang door de wijken verzamelen alle groepen zich rond het middaguur in het centrum van het dorp. In 2026 deden er maar liefst 101 meisjes uit Borne en omgeving mee. Midden in het centrum hangt een grote pinksterkroon, versierd met bloemen en uitgeblazen eieren, waar alle meisjes samen nog een paar keer de rituele dans uitvoeren. Daarbij zingen ze het tweede deel van het lied:

“Rosa, wil je dansen, dansen, dansen, Rosa, wil je dansen, dansen, jawel. Rosa, Rosa, bloemen op je hoed, alle mooie meisjes zijn zo goed. Rosa, wil je kiezen, kiezen, kiezen, Rosa, wil je kiezen, kiezen, jawel.”

Waar het gebruik precies vandaan komt, is niet helemaal onomstotelijk vast te leggen; er bestaan minstens vijf verschillende lezingen over de oorsprong. Sommigen zien er een overblijfsel in van Germaanse lente- en vruchtbaarheidsfeesten, waarbij de uitgeblazen eieren aan de kroon symbool staan voor nieuw leven. Andere theorieën houden het op een ritueel om winterdemonen te verdrijven, of juist op het vieren van de overwinning van de zon op de duisternis. Ook wordt er gedacht aan een oude smeekbede voor goed weer voor de rogge, die rond deze tijd bloeit. Ondertussen herdenken de christelijke kerken op deze dag de nederdaling van de Heilige Geest.

Welke historische verklaring je ook aanhoudt, in Borne is het in elk geval een vaste waarde op de kalender. Het hele feest wordt draaiende gehouden door de vrijwilligers van de stichting. Die inzet bleef niet onopgemerkt: sinds 2015 staan de Pinksterbruidjes officieel geregistreerd in het inventaris van Immaterieel Erfgoed Nederland.